Zeitschrift für die Welt der Türken / Journal of World of Turks, Vol 9, No 2 (2017)

Font Size:  Small  Medium  Large

Alevilik Tartışmaları Üzerine

Mustafa ÖNDER

Abstract


Ülkemizde son yıllarda en çok tartışılan konulardan birisi de Aleviliktir. Konunun popüler olması, popüler olmak isteyenler için iyi bir fırsat sunmuştur. Aleviliği ve Bektaşiliği iyi anlayabilmek için, tarihi köklerini ve Anadolu’ya gelinceye kadar geçirdiği evreleri, etkilendiği kültürleri birlikte değerlendirmek gerekir. Böylesine bir araştırma Alevilik ve Bektaşiliğin Şiilik ve Kerbelâ olayı ile hiç hiçbir bağlantısının olmadığını da ortaya çıkaracaktır. Türklerin resmi inancı haline gelen ve ameli imandan bir cüz saymayan Hanefi-Maturîdi anlayış Alevilik ve Bektaşiliği de etkilemiştir. Başlangıçta siyasi bir karakter arz eden Şiilik, Kerbelâ olayını istismar ederek dini bir mahiyet kazanmaya çalışmıştır. Olayın geçtiği dönemde Türkler henüz Müslüman olmamışlardır. Türkler yeni tanıştıkları İslam’ı yaşadıkları ortam ve şartlara göre (yerleşik ve göçebe) farklı algılamış ve yorumlamışlardır. Bu farklılık göçlerle birlikte Anadolu’ya gelmiş, devlet desteğini her zaman arkasına alan ve kurumlaşan Sünnilik, Alevilik ve Bektaşiliği şehirlerden kırsala gitmeye zorlamıştır. Yazılı geleneği olmayan Alevilik yıllardır kendilerine has tören ve ibadetlerle varlığını sürdürmüş, son yıllarda özgürleşme ve demokratikleşme süreci ile birlikte hak arayışına girmiştir. Bu süreçte çok farklı niyetler, istismarlar asıl problemi gölgede bırakmıştır. Resmi yönetimin çözüme yönelik faaliyetleri de beklenen neticeyi vermemiştir. Teorik bir çalışma olan makalemizde, tarihi gerçeklerden ve dokümanlardan hareketle problemi ortaya koymayı, nasıl çözüleceğine dair teklifler sunmayı, toplumsal barışın teminine katkı sağlamayı amaçladık.


One of the most controversial issues in our country in recent years is Alevism. The popularity of it has made it a good opportunity for those who want to be popular. In order to understand Alevism and Bektashism well, it is necessary to evaluate the historical roots and the streaks that have been passed down to Anatolia and the cultures affected. Such research will reveal that there is no connection between Alevism and Bektashism’s Shiiteand Karbala events. The Hanefi-Maturidy understanding, which has become the official belief of the Turks and does not consider a working faithful, influenced Alevism and Bektashism. Initially a political charakter, Shiqi tried to gain religious character by exploiting Karbala. At the time of the incident, the Turks had not yet become Muslims. The Turks percevied and interpredet Islam, which they had recently met, differently according to the circumstances and conditions (resident and nomadic). This difference has come to Anatolia with the migration, and it has forced the Sunni, Alevism and Bektashism cities, which are always behind the state support and become institutional, to go rural. The Alevism, which has no written tradition, has existed for many years with its own rituals and worship, and in recent years has entered the search for rights with the process very different intentions and abuses have left the ral problem in the shadow. The activities of the official government for resolution also did not give the expected result. In our theoretical work, our aim is to present the problem with historical facts, to offer suggestions on how to solve it, and to contribute to the provision of social peace.


Full Text » Tam Metin » Vollständiger Text: PDF