Zeitschrift für die Welt der Türken / Journal of World of Turks, Vol 9, No 1 (2017)

Font Size:  Small  Medium  Large

İran Türklerinden Derlenen Bir Masalda Türk Yaratılış Destanının Silik İzleri

Behruz BEKBABAYİ

Abstract


İran’ın Doğu Azerbaycan Eyaletine bağlı Malekan İli Mobarakşehir’de derlemiş olduğumuz bir masalda Türk yaratılış destanı ve Kök Türk tarihini çok hafif ve silinmiş bir şekilde izlerine şahit olduk. Konuya Yayılma kuramı ve Tarihi - Coğrafi Fin Kuramı ve yönteminde uygulanan Ur-formu çerçevesinden yaklaşılmıştır. Ayrıca gölde taşın atılmasından dolayı yaranan dalgalar sistemi göz önünde bulundurarak izlerin silik ve çok hafif olması tabii görünmektedir. Ancak mesafe uzaklığı yanında İran topluluğu ve Şia inancının etkileri de Türk masal yaratmalarında çok derin olmuştur.
Masal tam bir masal özelliği taşısa da yazar tarafından yaklaşık otuz yıl önce bir iki kez dinlenmiş ve yeni kayda alınmıştır. Ancak artık ne kaynak kişi ne de bölgede bir başka kişi masalı hatırlamamaktadır.
Masalı satır satırına incelediğimizde Türk yaratılış destanı ve Kök Türk tarihi çok silik izleri bulunmaktadır ya da bir başka deyişle bu destanlar ve Türk tarihindeki en önemli ve etkili olaylar Türk milletinin ruhuna öylesine işlemiştir ki ne kadar uzaklarda olursa olsunlar ne kadar zaman üzerinden geçerse geçsin yarattığı masalları destanlar ve tarihleri kokusuyla yaparlar.


We have compiled a folkloric story in depending on the East Azerbaijan state of Iran in the Mobarakshar of Malekan Province that we have seen the trace of Turk creation myth and the history of Kök Türk in a very light and deleted form on it. It has been approached to the subject in diffusion theory and in the Method and Theory of History - Geographical Finland applied in Ur-form frame. In addition, it seems natural to be faint and very light traces whit considering the waves system created by throwing a stone in the lake. However, it has been very deep, Iran community and the effects of the Shia faith to create the Turk stories besides the distance.
Although sending a full feature folk tales of this story, nearly thirty years ago it has been heard once or twice by author and has been registered recently. But now nor resource person nor any other person in the region remember the story.
When we examine the story line by line, it has been found the traces of the myth of Turk creation and the history of Kök Türk on it or in other words these epics and the most important and influential events in Turk history has permeated so that on the spirit of the Turk nation that they create their folk stories whit odor of their history and myths if has been passed very long time on or the origin of myths has been on very long distance.


Full Text » Tam Metin » Vollständiger Text: PDF