Zeitschrift für die Welt der Türken / Journal of World of Turks, Vol 8, No 1 (2016)

Font Size:  Small  Medium  Large

Ferîdüddin Attâr’ın Pendnâme’sinde Din ve Toplum

Vehbi ÜNAL

Abstract


Eserleri ve fikirleri ile birçok düşünür ve mutasavvıfı etkileyen Feridüddin Attar, özellikle Pendnâme adlı eseri ile Türk toplumunda özgün bir konuma sahiptir. Yüzyıllar boyunca medreseler ile tekkeler ve tasavvufî çevrelerce okunması bu eserin doğu klasikleri arasına girmesine neden olmuştur.
Attar'ın düşünce dünyasında, insan ve insan sevgisi merkezdedir. Toplumun tüm kesimlerine öğüt verirken dönemin sosyal hayatını da yansıtmakta, Müslüman toplumların hangi erdemlere sahip olması gerektiği üzerinde durmaktadır. Geleneksel din anlayışını eleştiren Attar, dinin şekilci ve biçimsel yönünden ziyade iç tecrübeye ağırlık veren, hoşgörüyü ön plana çıkaran bir din anlayışını benimsemektedir.
Pendnâme'de yer alan öğütlerinde sadece dinî ve edebî içeriğe sahip ifadeler olmamakta, sosyoloji ve din sosyolojisi açısından da geniş muhtevaya sahip konulara değinilmektedir. Bu nedenle bu tür eserlerin bu çerçeveden incelenerek literatüre katkı sağlayacağını düşünmekteyiz.
Bu makale din sosyolojisi açısından Pendnâme'yi incelemektedir. Makalede nitel araştırma yöntemlerinden, doküman inceleme yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, betimsel analiz tekniği kullanılarak analiz edilmiş ve yorumlanmıştır.


Feridüddin Attar affecting many thinkers and mutasavvıf (mystics/sufis) with his works and ideas has a unique position in Turkish society especially with his work Pendname. To be read by sufi dervishes and in medrasahs and lodges for centuries has led this work to become one of the classics of east.
Human and human love is at center in his world of thought. While giving advice to all sections of society he reflects the social life of the period and focuses on what virtue Muslim societies must have. Criticizing the traditional religion Attar adopts a religious approach focusing on inner experience and bringing the tolerance to the fore rather than the formalistic religion and the formal terms.
Advice in Pendnâme are not only the religious and literary expressions it also addresses the issues with broad content in terms of sociology and the sociology of religion. Therefore, we believe that the examining of such works in this context will contribute to the literature.
This article examines the Pendnâme in terms of the sociology of religion. In this article, from the qualitative research methods, the document analysis method was used. The resulting findings were analyzed and interpreted by using descriptive analysis technique.


Full Text » Tam Metin » Vollständiger Text: PDF