Zeitschrift für die Welt der Türken / Journal of World of Turks, Vol 5, No 1 (2013)

Font Size:  Small  Medium  Large

Yetiştiği/Geldiği Coğrafya veya Etnik Adlandırmayla Oluşturulan Bitki Adları

İlhan UÇAR

Abstract


İnsanoğlu tabiatla iç içe yaşaması sonucu bitkileri tanıma, kullanma ve adlandırma yoluna gitmiştir. İnsanın kendi cinsinden sonra en yakınındaki canlı olan bitkiler, tarih boyunca farklı şekillerde adlandırılmıştır. Bu adlandırmalar yapılırken başlıca organ adlarından, hayvan adlarından, sayılardan, şahıs adlarından, çeşitli hastalık adlarından yararlanılmıştır. Bitki adlandırmalarında yararlanılan yollardan bir tanesi de bitkinin yetiştiği/geldiği coğrafya veya etnik/dini unsurlardan yararlanmaktır. Bitki terimlerinin ortaya çıkışında izlenen metot; bitkinin yetiştiği/yetiştirildiği yer hakkında bilgi verirken, bölgenin dil yapısı hakkında da birtakım ipuçları vermektedir.
Adlandırmada bitkinin yetiştiği/geldiği coğrafya veya etnik/dini unsurlardan yararlanma; Afrika, Amerika, Asya, Avrupa gibi kıta adlarının; Almanya, Angola, Arabistan, Brezilya, Cezayir, Çin, Hindistan, Hollanda, İspanya, İsveç, Kıbrıs, Mançurya, Meksika, Mısır, Sudan, Suriye, Türkiye, Yemen, Yeni Zelanda gibi ülke adlarının ve Adana, Adıyaman, Amasya, Ankara, Antep, Azak, Bursa, Brüksel, Çanakkale, Diyarbakır, Girit, Halep, Isparta, İstanbul, İzmir, Karaman, Maraş, Medine, Mekke, Trabzon, Van, Yalova gibi şehir adlarının terim oluşumunda kullanılmasını ortaya çıkarmıştır.
Bitki terminolojisindeki kavram karşılıklarının çeşitliliği ilk Türkçe eserlerinden başlayıp, günümüze kadar devam eden bir süreçtir. Bu süreç içerisinde bazı bitkilerin yetiştiği/geldiği coğrafya veya etnik/dini adlandırmayla oluşturulması da dikkat çekmektedir.


Mankind preferred naming, using and defining plants because of living together with nature. Plants which were the closest living creature to the human after their species had been renamed in different ways throughout history. While these namings were being done, names of the organs, animal names, character names, numbers, names of various diseases had been used. Benefiting from plants grown/brought geography or ethnic factors is another useful way in naming of plants. The method being followed about consisting terms of plant give information about the place where the plant was grown in and give some hints about language structure of the region.
Using grown/brought geography of plants or benefiting of ethnic factors in naming discovered the usage in generation of the terms such as continental names Africa, America, Asia, Europe; country names like Germany, Angola, Arabia, Brazil, Algeria, China, India, Netherlands, Spain, Sweden, Cyprus, Manchuria, Mexico, Egypt, Syria, Turkey, Yemen, New Zeland; city names like Adana, Adıyaman, Amasya, Ankara, Antep, Azov, Bursa, Çanakkale, Diyarbakır, Crete, Halep, Isparta, İstanbul, İzmir, Karaman, Maraş, Medine, Mekke, Trabzon, Van, Yalova.
Variety of notion clutter in the plant terminology is a continuous process starting from the first Turkish monuments to present. In this process, some of the plant names created with Grown/Brought Geography or ethnic naming draws attention.


Full Text » Tam Metin » Vollständiger Text: PDF