Zeitschrift für die Welt der Türken / Journal of World of Turks, Vol 4, No 1 (2012)

Font Size:  Small  Medium  Large

Kayseri Konak Hamamları

Celil ARSLAN

Abstract


Hamamlar, eski tarihlerden beri tüm yerleşimlerde önemli bir yere sahiptir. Mimarlık tarihi içinde önemli bir yer teşkil eden hamam mimarisi, birbirinden ayrı millet ve coğrafyalarda, değişik bir tipoloji ile farklı fonksiyonlar ortaya koymuştur. Türklerde yıkanma ve temizlik her zaman öncelik teşkil ettiğinden hamamlara da bu yönde bir anlam yüklenmiştir.
Temizliğin yanı sıra doğum, evlilik, sünnet gibi birçok sosyal olaya sahne olması açısından da önemli bir zenginliğe sahip Türk Hamamları, köklü bir kültürün yansımaları halinde karşımıza çıkar. Anadolu'nun bazı yörelerinde hamamlar, sosyal yaşantıdaki bu işlevlerini hala sürdürmektedir.
Bu çalışmada; biri Kayseri il merkezi, ikisi Tavlusun köyü ve birisi de Germir köyünde bulunan dört konak hamamı incelenmiştir. Kayseri konak hamamlarından ikisi Güpgüpoğlu konağı hamamı ve Osman Çetin hamamı konak ile bitişik olarak yapılmış, Tavlusun Bektaşoğlu ve Germir Sadık Çelen konaklarına ait hamamlar ise bağımsız olarak inşa edilmişlerdir.
Hamamlarda temel kurgunun "soyunmalık, ılıklık, sıcaklık" şeklinde dizilen yıkanmayla ilişkili ana mekânlar ile "su deposu ile külhandan" ibaret tesisat kısmı üzerine kurulduğu anlaşılmaktadır. Hamamlar, münferit plan tipinin örneklerindendir.
Bu çalışmada Kayseri konak hamamlarının, ev içindeki ya da arazideki bağımsız konumları, bina topografya ilişkisi, mimari ve yapı elemanları, dekoratif unsurlar, su tesisatı ve ısıtma tertibatı gibi yönleriyle tanıtılacak ve bu bağlamda elde edilecek bilgiler ışığında Türk Hamam mimarisi içindeki yeri belirlenmeye çalışılacaktır.

The baths has an important place in all the settlements since ancient times. Bath architecture which constitutes an important place in the history of architecture, revealed different functions with a different typology in separate nations and regions.
In Turkish culture, since bathing and cleaning always have a priority, baths are attributed a meaning in this way. Beside cleanliness, in many social events such as birth, marriage, and circumcision, Turkish baths which have an important wealth in the sense of being scene to these events appear us as the reflections of a deep-rooted culture. In some regions of Anatolia, the baths still maintain these functions in social life.
In this study, four mansion baths one of which is in the central city of Kayseri, two of which are in the village of Tavlusun and one of which is in the village of Germir have been surveyed. Two of Kayseri mansion baths were built as adjacent to Güpgüpoğlu mansion bath and Osman Çetin bath, and the baths belonging to Tavlusun Bektaşoğlu and Germir Sadık Çelen mansions were built separately.
The basic construction in baths is understood to be established upon the main places associated with bathing in the order of "dressing, warmness, hotness," with the installation part of "water tank and boiler room". The baths are examples of discrete plan types.
In this study, the mansion baths of Kayseri will be presented in some ways such as the independent locations of these baths in the houses or in the land, their building and topography relation, architecture and structural elements, decorative elements, plumbing and heating system and with the light of information to be obtained in this context, the place of Kayseri mansion baths in the Turkish bath architecture will be attempted to be determined.


Full Text » Tam Metin » Vollständiger Text: PDF